İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, mecliste yaşanan oylama yenilgileri ve tırmanan konut krizinin ardından parlamentoyu feshederek 29 Kasım’da erken genel seçime gidileceğini duyurdu. Azınlık hükümetinin yasama desteğini kaybetmesiyle derinleşen 72 saatlik siyasi kriz, ülkeyi yeniden sandık başına taşıdı.
Konut Krizi ve Sokak Protestoları
Ülkede büyük kentler başta olmak üzere gayrimenkul fiyatlarındaki artış ve kiralık ev bulma zorluğu, toplumsal tansiyonu uzun süredir yükseltiyordu. AP verilerine göre İspanya’da ortalama kira bedelleri geride kalan on yılda yaklaşık iki katına ulaştı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesiyle alevlenen tepkiler, ülke genelinde kitlesel gösterilere dönüştü.
Meclisteki oylamaların hemen ertesinde sokaklardaki hareketlilik daha da arttı. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre 3 Ekim Cumartesi günü yaklaşık 50 şehirde eylemler yapıldı; yalnızca Madrid’deki yürüyüşe 70 bin kişi katılarak tahliyeleri ve meclis kararını protesto etti.
Hükümetin Kararnameleri ve Meclisteki Yenilgi
Toplumsal tepkileri dindirmek isteyen sol koalisyon, kırılgan kiracıların 2030 yılına kadar tahliyesini önleyen, kira artışlarını sınırlayan ve sözleşmelerin uzatılmasını öngören iki acil kararname hazırladı. Ancak 350 sandalyeli Temsilciler Kongresi’nde Sumar ittifakıyla birlikte yalnızca 147 vekili bulunan Pedro Sanchez yönetimi, yasama çoğunluğuna sahip değildi.
Temsilciler Kongresi’nin 2 Ekim Cuma günkü olağanüstü oturumunda yapılan oylamalarda ilk düzenleme 172’ye karşı 178 oyla, ikinci düzenleme ise 166’ya karşı 184 oyla reddedildi. Muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra hükümetin dışarıdan desteğine ihtiyaç duyduğu Katalan partisi Junts’un da ret oyu vermesi, yürütmenin meclis zeminini tamamen kaybettiğini gösterdi.
Kararın Perde Arkası ve Sandık Tarihi
Sanchez hükümeti 2023 yılından bu yana yeni bir devlet bütçesi çıkaramazken, PSOE çevresindeki yolsuzluk iddiaları ve Ceuta’daki göç tartışmaları da siyasi baskıyı artırdı. Sanchez ile diğer yetkililer suçlamaları reddetse de meclis aritmetiğindeki kilitlenme aşılamadı.
El País’in aktardığına göre hafta sonu danışmanları ve parti yöneticileriyle yoğun görüşmeler yürüten Sanchez, 4 Ekim Pazar gecesi kararını netleştirdi. İspanya Başbakanı, 5 Ekim Pazartesi günü kameraların karşısına geçerek süreci ilan etti:
İspanya Kralı VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini belirten Sanchez, olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından parlamentonun iki kanadının feshedilmesi sürecinin başlayacağını açıkladı.
Gelişmelerin ardından İspanya halkı, 29 Kasım Pazar günü erken genel seçimler için oy kullanacak.
