Japonya’da bir asrı aşkın süredir varlığını sürdüren tarihi ticari işletmeler, yükselen giderler, iş gücü açığı ve yönetim devri krizleri sebebiyle kapanma riskiyle yüzleşiyor. Teikoku Databank verileri, 2026 yılının ilk sekiz aylık döneminde 112 asırlık firmanın iflas bayrağını çektiğini ve tarihi bir zirveye ulaşıldığını ortaya koyuyor.
Maliyet Baskısı ve Halefiyet Sorunu
Pandemi sonrasında hızla tırmanan enerji giderleri ile hammadde fiyatları, ülkenin köklü işletmelerini ciddi bir çıkmaza sürüklüyor. S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi sürece ilişkin şu açıklamada bulundu:
birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Doğum oranlarının gerilemesi ve nüfusun hızla yaşlanması, iç piyasanın daralmasına ve derin bir istihdam sıkıntısına yol açıyor. Kurucu ailelerden yönetimi devralacak yeni isimlerin bulunamaması iflas dalgasını hızlandırırken, Teikoku Databank kayıtları 2026’nın ilk yarısında halef eksikliği yüzünden 312 işletmenin kapandığını gösteriyor.
Tarihi Üreticiler Pazardan Çekiliyor
Geçmişteki küresel savaşları ve varlık balonlarını geride bırakmış 1858 kuruluşlu susam yağı üreticisi Kadoya Sesame Mills, yükselen riskler karşısında özel sermaye kuruluşu Integral ortaklığıyla borsa kotundan çıkarak özel mülkiyete geçti. Meiji dönemine uzanan 1877 çıkışlı tarihi tofu imalatçısı Sube Shoten ise düşük kâr marjları ve hammadde maliyetleri yüzünden operasyonlarını durdurarak iflas müracaatına hazırlanıyor.
Yapısal Değişim ve Belirsizlik
Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai piyasalardaki gidişata dikkat çekti:
asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise mevcut ekonomik ortamın etkilerini aktardı:
zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Uzun yıllar dengeli bilançoları ve güçlü toplumsal bağlarıyla ayakta kalan Japon kurumları; para birimindeki değer kaybı, faiz artışları ve jeopolitik risklerin kıskacında bulunuyor. Sıcak hava dalgalarının 41 vilayeti etkilediği ülkede, zorlu iktisadi koşullar da asırlık ticari müesseselerin geleceğini belirsizliğe itiyor.
