ABD, Ukrayna ile istihbarat paylaşımını salı günü itibarıyla yeniden devreye aldı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Norveç’in başkenti Oslo’da ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmesinin ardından bu bilgiyi duyurdu. Zelenskiy, erken uyarı sisteminin siviller açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Zelenskiy, sistemin işleyişine ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Erken uyarıdan bahsediyorum. Bu halkımız, çocuklar, yetişkinler ve siviller için çok önemli; çünkü bir balistiğin ne zaman geldiğini bilebiliyoruz. Bu yüzden Amerikan tarafına müteşekkiriz. Artık çalışıyor”
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store’un ev sahipliğindeki toplantıya Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile İngiltere, Avrupa Birliği ve NATO temsilcileri katıldı. Witkoff görüşmede bizzat yer alırken, Trump’ın özel temsilcisi ve damadı Jared Kushner video bağlantısıyla toplantıya dahil oldu.
Görüşmeler sırasında Zelenskiy ile Witkoff ilk fotoğraf çekiminde kucaklaştı; Zelenskiy ardından Witkoff’a bir ödül takdim etti.
Yetkili: Oslo görüşmeleri verimli geçti
Adının açıklanmaması koşuluyla konuşan bir ABD’li yetkili, Oslo’daki müzakerelerin “çok verimli” geçtiğini söyledi. Yetkili, “Ukrayna yeni fikirler ve teklifler sundu, bunlar ayrıntılı olarak tartışıldı. Taraflar, Rusya ile temas kurma ve diplomatik süreci ilerletme konusunda koordineli bir yaklaşımda uzlaşma yönünde anlamlı ilerleme kaydetti” dedi.
Aynı yetkili, ABD, Ukrayna ve Avrupa arasında atılacak adımlar konusunda “güçlü bir uyum” bulunduğunu belirtti. Witkoff ile Kushner’ın, Zelenskiy ve Trump ile Putin arasında Ukrayna’nın önerisi olan “doğrudan üçlü” görüşmeler düzenlenmesi için Rus lider üzerinde baskı kuracağını kaydetti.
Norveç Başbakanı Store, görüşmelerin ardından gazetecilere “birkaç şeyi yoluna koyabildiği” için memnun olduğunu dile getirerek, “dün söylenenleri kurcalamaktan elde edilecek hiçbir şey olmadığını” ifade etti. Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ise teknik ve temel konularda ilerleme sağlandığını belirterek salı gününü “barış için iyi bir gün” olarak nitelendirdi.
Witkoff’un St. Petersburg temasları
Özel Temsilci Witkoff’un, Rus lideri müzakere masasına çekme çabaları kapsamında üçlü toplantı teklifini iletmek ve fikir alışverişinde bulunmak üzere çarşamba günü St. Petersburg’a gitmesi bekleniyor. Witkoff’un ayrıca Nisan 2022’de doğu Ukrayna’daki İzyum kentinde Rus güçlerince yakalanan ve dört yılı aşkın süredir Rusya’da tutuklu bulunan 70’li yaşlarındaki Amerikalı öğretmen Stephen Hubbard’ın serbest bırakılmasını talep etmesi öngörülüyor.
Oslo’daki görüşme, Donald Trump’ın bu ay Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları kaldırması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir dizel anlaşması duyurması ve Moskova ile yakınlaşmasının ardından Kiev ile Washington arasındaki ilişkilerin bozulduğu bir dönemde gerçekleşti.
Zelenskiy söz konusu yakıt anlaşmasını, Trump’ın İran’daki başarısızlıklarının yol açtığı “zayıf” bir hamle olarak nitelemiş ve kendisini “ihanete uğramış” hissettiğini ifade etmişti. Ukraynalı yetkililer, Zelenskiy’nin Trump’a yönelik eleştirilerini artırdığı son 10 günlük dönemde ABD’nin Ukrayna’nın Starlink kabiliyetlerini kısıtladığını, önleme füzelerinin sevkiyatını geciktirdiğini ve istihbarat paylaşımını sınırlandırdığını öne sürmüştü. ABD yönetimi bu tür kısıtlamaların getirildiğini reddediyor.
Cephe hattında son dönemde belirgin ilerleme kaydedemeyen Rusya, kentleri kışa kadar yaşanamaz kılmak amacıyla Kiev ve diğer büyük merkezlere yönelik balistik ve jet motorlu insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırdı.
Trump: Ukrayna’nın savaşı bitirme zamanı geldi
Zelenskiy görüşmelerde “müzakerelere hazır” olduğunu yinelerken, Donald Trump barışın önünde duran tarafın Rusya değil Ukrayna olduğunu savundu. Salı günü Beyaz Saray Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “Ukrayna’nın bu savaşı bitirme zamanı geldi” değerlendirmesinde bulundu.
Sahadaki duruma değinen Trump, “Olan şu ki, Rusya bunu tamamlamak istiyor. Rusya büyük bir makine. Sadece ilerlemeye devam ediyorlar. Çok büyük bir toprak parçasını aldılar ve bilirsiniz, Ukrayna’nın iyi veya kötü gittiğini söyleyebilirsiniz, ancak toprak her zaman, hafta be hafta daha da büyüyor. Sadece ileri doğru yürümeye devam ediyorlar. Sınırsız insan kaynakları var” ifadelerini kullandı.
Ön hattın büyük ölçüde durağan kaldığı bir süreçte konuşan Trump, “Zelenski’nin bu savaşı çözüme kavuşturmayı istemesi gerekiyor ve eğer istemezse bence bu çok kötü bir şey olacak. Bakın, Ukrayna’ya muazzam miktarlarda yardım verdik. Karşılığında pahalı dizelden başka hiçbir şey alamadık” dedi.
