Bulgaristan Eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Karadeniz’de yaşanan insansız hava aracı hareketliliğinin ülkesinin Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşarak ulusal güvenliği tehdit ettiğini açıkladı. Neynsky, Rusya kaynaklı bu gelişmeler karşısında Sofya yönetiminin NATO Antlaşması’nın dördüncü maddesi kapsamında müttefikleriyle acil resmi istişare süreci başlatması gerektiğini dile getirdi.
Bölgedeki çatışma ortamının ülke sınırlarına yaklaştığını aktaran deneyimli diplomat, 4. maddenin doğrudan 5. maddeyi tetiklemediğini hatırlatarak güvenlik gündeminin uluslararası düzleme taşınması gerektiğini bildirdi.
ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti. Karadeniz’deki durumun artık uzak bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ve güvenlik endişelerinin NATO masasına taşınması gerektiğini ifade etti.
Deniz taşımacılığı ve seyrüsefer emniyetinin doğrudan Bulgaristan ekonomisi ile vatandaşların refahını etkilediğini vurgulayan Neynsky, son saldırıların arka planına ilişkin tespitlerini paylaştı.
son olaylarda kullanılan İHA’ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli bir saldırı amacıyla gönderildiğini savundu. Rusya’nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi hedeflediğini belirten eski bakan, korkuyla alınan kararların tehlikesine işaret etti.
NATO’nun 4. ve 5. Maddeleri Arasındaki Farklar
Kuzey Atlantik Antlaşması’nın dördüncü maddesi; üye ülkelerden birinin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı veya güvenliği tehdit edildiğinde müttefiklerin resmi olarak toplanıp istişare yürütmesini sağlayan diplomatik bir mekanizmadır. Askerî harekat zorunluluğu barındırmayan bu kural, kriz dönemlerinde stratejik bir uyarı aracı işlevi görmektedir.
İttifakın beşinci maddesi ise bir üyeye yönelik silahlı saldırıyı tüm üye devletlere yapılmış kabul ederek kolektif askerî savunma operasyonlarını başlatır. Dördüncü düzenleme ise silahlı müdahale yerine kriz tırmanmadan önce ittifak içinde ortak siyasi ve stratejik önlemler alınmasını hedefler.
Sofya hükümetinin güvenlik adımlarını eleştiren Neynsky, resmi makamların kamuoyunu aydınlatma biçimine dair değerlendirmede bulundu.
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti.
