ESA verilerine göre Dünya yörüngesinde biriken uzay enkazının toplam ağırlığı 17 bin tonu geçti. Milyonlarca atık parçası ile işlevini yitirmiş uyduların oluşturduğu bu yoğun kütle, yüksek hızları nedeniyle hem aktif uzay araçlarını hem de gelecekteki görevleri ciddi biçimde tehdit ediyor.
Avrupa Uzay Ajansı’nın paylaştığı verilere bakıldığında, takip ağlarının düzenli olarak 46 binden fazla yapay cismi izleyebildiği görülüyor. Buna karşılık yörünge genelinde aktif olarak çalışan uydu sayısı yaklaşık 16 bin civarında seyrediyor. Gözlem sistemlerinin saptayamayacağı ölçekteki cisimler de hesaba katıldığında, uzaydaki enkaz yoğunluğunun çok daha yüksek boyutlara ulaştığı kaydediliyor.
Yörüngede Milyonlarca Parça Tehdit Oluşturuyor
Ajansın güncel modellemeleri doğrultusunda, 10 santimetrenin üzerindeki nesne miktarının yaklaşık 68 bin 450 olduğu tahmin ediliyor. Büyüklüğü 1 ile 10 santimetre arasında kalan parçaların 1,5 milyona, 1 santimetreden küçük cisimlerin ise yüz milyonlara ulaştığı belirtiliyor.
Boyutları ufak olsa dahi son derece yüksek süratle yol alan bu enkaz parçaları, faal uzay araçlarına çarptığında ağır hasarlar bırakabiliyor. Olası bir çarpışmanın binlerce yeni atık yaratarak zincirleme bir etki doğurabilme ihtimali, uzay güvenliği açısından riski artıran temel etkenler arasında gösteriliyor.
Temizlik ve Onarım Çalışmaları Başlatılıyor
Tehlikenin büyümesi üzerine harekete geçen ESA, yeni kirlilik oluşumunu engellemenin yanı sıra mevcut kalıntıları da bertaraf etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda planlanan ClearSpace-1 projesiyle, görev süresi dolmuş bir uzay aracının yakalanarak atmosfere yönlendirilmesi ve kontrollü şekilde yok edilmesi hedefleniyor.
Kurum eş zamanlı olarak uyduların uzayda onarılması, konumlarının değiştirilmesi ve kullanım sürelerinin uzatılmasına yönelik adımlar geliştiriyor. Bu tür teknolojilerle hem yeni atıkların önüne geçilmesi hem de Dünya etrafındaki 17 bin tonluk birikimin kontrol altına alınması öngörülüyor.
