Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, binaların çatılarına yerleştirilen güneş panellerinin altına ekilen safranın gölgesiz alanlara oranla iki kat fazla ürün verdiğini belirledi. Çatı üzeri agrivoltaik sistemlerin hem temiz elektrik üretimine hem de kentsel tarıma yeni bir gelir kapısı açabileceği tespit edildi.
Denver’daki CSU Spur yerleşkesinde yapılan denemelerde, yüzde 40 oranında ışık geçiren güneş panellerinin zeminine kurulan tarım alanları mercek altına alındı. Yeşil çatıların süzek ve besin yönünden fakir toprak yapısı ile sert mikroklimasının safran için elverişli ortam oluşturduğu belirlendi. Bu koşullarda yetişen bitkilerin çiçeksime oranının ve kurutulmuş ürün veriminin iki katına çıktığı kaydedildi.
Çatı Tarımında Işık Dengesi ve Bölgesel Farklar
Araştırmacılar Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından yayımlanan raporda, aşırı gölgenin rekolteyi düşürebileceği uyarısı yapıldı. Çalışmada, ekim yüzeyinden 1,8 ila 2,4 metre yükseklikte konumlandırılan ve güneş ışığının yüzde 30 ila 40’ını geçiren panellerin kullanımı önerildi. Doğu Fas’ta 24 ay süren bir başka saha çalışmasında ise en yüksek verime yüzde 30 gölgeleme ve yüzde 70 güneş ışığı alan parsellerde ulaşıldığı bildirildi.
Ekonomik Getiri ve İş Gücü İhtiyacı
Colorado ekibi, 46 kilovatlık hazır bir çatı sistemi ile 405 metrekarelik tarım alanı üzerinden 5 yıllık maliyet ve gelir tablosu çıkardı. Safranın gramı 35 dolar, soğanları 25 sent ve üretilen elektrik 13 bin 470 dolar olarak hesaplandığında, 5 yıl sonunda yaklaşık 61 bin dolar net kazanç sağlanabileceği öngörüldü. Bununla birlikte ilk yıl giderlerinin geliri aştığı ve sıfırdan panel kurulum masraflarının bu bütçeye dahil edilmediği aktarıldı.
Üretim sürecinin en zorlu kısmını yoğun el emeği oluşturuyor. Vermont Üniversitesi verileri, 1 gram kurutulmuş ürün için 159 ila 179 çiçeğin toplanıp tepeciklerinin elle ayrılması gerektiğini gösteriyor. Ekim ve Kasım aylarındaki hasat üreticilere ek gelir sağlarken, panellerin oluşturduğu gölge bitkilerin su gereksinimini ve sıcaklık baskısını azaltıyor.