Sindirim ve boşaltım sistemi sağlığında tuvalete çıkma sıklığının haftada üç defadan günde üç defaya kadar normal kabul edildiği bildirilirken, uzmanlar dışkının kıvamı, rengi ve şeklinin belirleyici olduğunu vurguluyor. Dışkılama düzeninde yaşanan aksamalar ve kronikleşen problemler ise çeşitli sağlık risklerine işaret ediyor.
Bireyin boyu, kilosu, günlük kalori alımı ve sıvı tüketimi dışkılama sıklığını doğrudan etkiliyor. Tıp çevrelerinde sindirim sağlığının durumunu analiz etmek için yedi gruptan meydana gelen Bristol Görsel Dışkı Ölçeği temel alınıyor. Ölçekte yer alan tip 3 ve tip 4 sağlıklı boşaltımı işaret ederken, tip 1 ile tip 2 kabızlığı, tip 5 lif eksikliğini, tip 6 ve tip 7 ise ishal durumunu gösteriyor.
Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı Op. Dr. Levent Tezcan, standart ölçekte yer almayan ancak akut biçimde beliren tip 8 dışkı türünü şu sözlerle açıkladı:
nerdeyse tamamı sulu bir kıvamda olan; köpüklü, sümüklü, pis kokulu ve fışkırır tarzda çıkan bu dışkı örneği sıklıkla yoğun alkol alımları veya çeşitli ilaç kullanımları sonucu görülüyor ve en kısa sürede tıbbi destek alınmasını gerektiriyor.
Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Sophie Balzora, boşaltım düzenine dair değerlendirmesinde şu ifadeleri belirtti:
kişi herhangi bir sindirim problemi yaşamıyorsa ve günde üç defadan, üç günde bire varan sıklıkla tuvalete çıkıyorsa, bunun normal olarak kabul edildiğini
Dışkılama temposunu belirleyen unsurlara değinen Dr. Balzora, şu bilgileri ifade etti:
Tuvalete çıkma sıklığının ne yediğimizden ne kadar egzersiz yaptığımıza; hatta uyku miktarımıza kadar pek çok değişkene bağlı olduğunu
hormonal değişimlerin ve kullanılan ilaçların da kısa ya da uzun vadeli olarak boşaltım sisteminde değişikliğe yol açtığını
Kabızlık ve İshal Durumunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Beslenme alışkanlıkları ve yaşam biçimi kabızlık oluşumunda kritik rol oynuyor. Kabızlığa zemin hazırlayan temel etkenler şunlardır:
Lifli besinlerin tüketilmemesi ve yetersiz su alımı
Yoğun süt ürünü ve yüksek şekerli gıda tüketimi
Hareketsiz yaşam tarzı ve tuvalet ihtiyacını ertelemek
Aşırı asitli beslenme ile müshil veya laksatiflerin uzun süreli kullanımı
Güçlü ağrı kesiciler, antidepresanlar, demir hapları ve kalsiyum veya alüminyum içeren antasit ilaçların kullanımı
Dışkılamada güçlük çekenlerin günde 1,5-2 litre su içmesi, lif zengini taze meyve, sebze, kuru meyve ve tahılları tüketmesi öneriliyor. İhtiyaç duyulduğunda beklemeden tuvalete gidilmesi ve laksatif ilaçların kesinlikle hekim kontrolünde kullanılması gerekiyor.
Tip 6 ve tip 7 kategorisindeki ishal ise vücutta su kaybına ve temel vitamin ile minerallerin emilmeden atılmasına yol açıyor. Yetersiz lif alımı, kalın bağırsaktaki bakteri artışı, aşırı yağlı beslenme, sindirim sistemi rahatsızlıkları ile kronik stres ve kaygı ishalin başlıca kaynakları arasında bulunuyor.
