Arap Yarımadası’nda 2018 yılında etkili olan iki kasırganın Rubülhali Çölü’nde oluşturduğu geçici su birikintileri, çöl çekirgelerinin kontrolsüz biçimde çoğalmasına neden oldu. Üç nesil boyunca 8 bin kat büyüyen popülasyon, Afrika ve Asya’ya yayılarak Kenya başta olmak üzere geniş bir coğrafyada son 70 yılın en yıkıcı istilalarından birini başlattı.
Çöl Göllerinde Hızlı Nüfus Artışı
Umman ve Yemen’e 2018’in Mayıs ayında vuran Mekunu ile Ekim ayındaki Luban kasırgaları, 100 ila 300 mm yağış bırakıp mevsim normallerinin yaklaşık beş katına ulaştı. Rubülhali Çölü’nde meydana gelen geçici göletler toprağın uzun süre nemli kalmasını sağlarken, çekirgelerin insan gözünden uzakta hızla çoğalmasına zemin hazırladı. İki haftalık kuluçka, altı haftalık larva ve üç haftalık olgunlaşma döngüsüyle her nesilde 20 katına çıkan zararlılar, art arda gelen üç nesil sonunda 8 bin katlık artış gösterdi.
Ocak 2019 itibarıyla Suudi Arabistan ile Yemen sınırlarını aşan kütleler, aynı yılın ilkbaharında İran, Pakistan ve Hindistan’ın yanı sıra Aden Körfezi üzerinden Etiyopya ile Somali’ye intikal etti. Aralık 2019’da bölgeyi vuran Pawan Kasırgası Doğu Afrika’daki istila sürecini uzatırken, 2020 başlarında Kenya son 70 yılın en büyük çekirge salgınıyla mücadele etmek zorunda kaldı.
Günde 160 Ton Bitkiyi Tükettiler
Ortalama ağırlığı 2 gram olan her yetişkin böcek günde kendi kütlesi kadar bitki tüketirken, popülasyon yoğunluğunun artmasıyla kilometrekarede 40 ila 80 milyonluk sürüler oluştu. Günde 150 kilometre mesafe katedebilen bir kilometrekarelik bir sürü, yaklaşık 35 bin insanın günlük tüketimine eşdeğer olan 160 tonluk yeşil bitki örtüsünü kısa sürede yok etti.
Müdahaleyi Zorlaştıran Etkenler
Zararlıların takibinde ve yayılmanın önlenmesinde yaşanan yetersizliklerde şu unsurlar etkili oldu:
Yemen ve Somali’deki çatışma ortamı nedeniyle ana üreme merkezlerinde saha incelemelerinin yürütülememesi,
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü’nün elindeki maddi ve lojistik imkanların kısıtlı olması,
COVID-19 salgınının zirve yapmasıyla birlikte tarım ilacı tedarikinde ve uzman ekiplerin hareketliliğinde aksaklıklar yaşanması.
Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında 2018 yılında 2, 2019 yılında ise 8 kasırga oluşarak 1976 yılından sonraki en yüksek seviyeye ulaşıldı. Okyanus yüzeyindeki sıcaklık artışlarının benzer istila dalgalarının tekrarlanma ihtimalini güçlendirdiği bildirildi.
