ABD’nin Nashville kentindeki ikinci el mağazasından 2,48 dolara (yaklaşık 121 lira) satın alınan rulo kağıdın, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 tarihli nadir bir kopyası olduğu belirlendi. On yıl boyunca bir garajda saklanan tarihi evrak, düzenlenen açık artırmada 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) alıcı buldu.
Müzik ekipmanı teknisyeni Michael Sparks, Mart 2006 tarihinde Music City Thrift Store isimli dükkanda şamdan ve tuzluk takımı bakarken rulo haline getirilmiş bir dokümanla karşılaştı. Satın alımın ardından belgenin geçmişini tespit etmek isteyen Sparks, aylar süren kapsamlı bir araştırma süreci yürüttü.
Yapılan detaylı incelemeler, belgenin gravür ustası William J. Stone tarafından üretilen resmi “Stone baskısı” kopyalarından biri olduğunu ortaya koydu. 1776 tarihli orijinal Bağımsızlık Bildirgesi’nin yıpranmaya başlaması sebebiyle, dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebi doğrultusunda Stone tarafından bakır levha kalıbı hazırlanmış ve ABD Kongresi 1823 yılında dana derisi parşömen üzerine 200 adet resmi kopya basılmasını kararlaştırmıştı.
Bilinen 36. Kopya Olarak Kayıtlara Geçti
Sparks’ın keşfine kadar araştırmacılar yalnızca 35 adet kopyanın varlığını teyit edebilmişti. Ortaya çıkan bu doküman, günümüze ulaşmayı başaran 36. kopya unvanını aldı.
Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Tarihi evrakın mağaza rafına gelme hikayesi ise yerel bir sakine dayanıyor. Nashville sakini Stan Caffy’nin bir bahçe satışında 10 dolara edindiği belgeyi 10 sene boyunca garaj duvarında astığı, eşinin garajı temizleme talebi üzerine belgeyi bağışladığı öğrenildi. Doküman, Sparks’ın alışverişinden yalnızca iki gün önce standart bir fiyat etiketiyle dükkana bırakılmıştı.
Açık Artırmada Rekor Fiyat
Kuzey Karolina’nın Burlington kentinde Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından düzenlenen müzayedede açılış 125 bin dolar olarak belirlendi. Telefon aracılığıyla teklif veren ve kimliği saklı tutulan bir alıcı, tarihi nüshayı 477 bin 650 dolara satın aldı.
Bu satış işlemi, ABD’de ikinci el mağazalarında bugüne kadar gerçekleştirilen en yüksek değerli keşiflerden biri oldu.
