İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi, eylül döneminde 47,9 seviyesine inerek imalat sektöründeki ılımlı yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. Ağustos ayında 48,1 olarak ölçülen manşet veri, büyüme eşiği sayılan 50 puanın altında kalmayı sürdürdü.
Orta Doğu bölgesindeki savaş ortamının yarattığı belirsizlik, talep yapısını olumsuz yönde etkilemeye devam ederken toplam yeni siparişlerdeki düşüş ivmesi ağustos ayına kıyasla belirginleşti. Yurt dışı talebinin zayıflığı ihracat siparişlerini aşağı çekerken, zorlu piyasa koşulları imalatçıların üretim hacmini art arda dördüncü ayda da düşürmesine yol açtı. Taşımacılık, yakıt ve ham madde maliyetlerindeki yükseliş girdi enflasyonunu son dört ayın zirvesine taşırken, firmaların bu durumu yansıtmasıyla nihai ürün fiyatları da aynı dönemin en yüksek düzeyine ulaştı.
Sektörel bazda üretim ve sipariş hareketleri
İncelenen 10 sektörden 9’unda üretim gerilerken, gıda ürünleri son yedi ayda ilk defa üretim artışı kaydederek pozitif ayrışan tek alan oldu. Gıda sektörü aynı zamanda yeni siparişlerini artıran tek sektör unvanını alırken, dış talepte gıdaya kara ve deniz taşıtları sektörü eşlik etti. İstihdam tarafında ise takip edilen gruplar içinde yalnızca kara ve deniz taşıtları ile elektrikli ve elektronik ürünler alanında çalışan sayısında artış gerçekleşti.
Tedarik süreçlerinde deniz taşımacılığı kaynaklı aksaklıklar teslimat sürelerini genel olarak uzatsa da, elektrikli ve elektronik ürünler grubunda temin süreleri bir yılı aşkın sürenin ardından ilk kez kısaldı. Sektörler genelinde en sert girdi maliyeti artışı kara ve deniz taşıtlarında, satış fiyatlarındaki en belirgin yükseliş ise ana metal sanayisinde kaydedildi.
Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaş devam ederken, Türk imalatçıları eylül ayında da bu durumun etkilerini hissetmeye devam ettiğini belirtti.
Üçüncü çeyrek boyunca görünüm önemli bir değişim göstermedi ve jeopolitik koşullara ilişkin belirsizlik sektörde büyümeyi sınırlamayı sürdürdü. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi.
